Hái-phiâⁿ

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Thiàu khì: Se̍h chāmchhiau-chhoē
Chúi-im ê sî ê hái-phiâⁿ. ~Phîⁿ-ô͘
Chúi-khó ê sî ê hái-phiâⁿ. ~Phîⁿ-ô͘

Hái-chúi nā leh im, im-kàu tīⁿ-lâu(

  • Tīⁿ-lâu: chúi-im im kàu-chāi, hái-bīn seng-kàu kài-koân ê só͘-chāi, hoan-sin tō-beh khai-sí khó(te̍h), hit-tang-chūn hái-phiâⁿ kah hái-káng ê hái-bīn ê chêng-hêng.
  • Khó-lâu: chúi-khó(chúi-te̍h) khó(te̍h) kàu-té, hái-bīn kàng-kàu kài-kè ê só͘-chāi, hoan-sin tō-beh khai-sí im, hit-tang-chūn hái-phiâⁿ kah hái-káng ê hái-bīn ê chêng-hêng.

) ê sî, hōaⁿ-piⁿ-á siāng kôan ū hoat-tō· hō· chúi im--tio̍h ê só·-chāi (kî-si̍t sī 1-tiâu tn̂g-liu-liu ê khiok-sòaⁿ), kiò-chòe tīⁿ-lâu-sòaⁿ (Hôa-gú: 高潮線). Tng-tong hái-chúi teh khó(te̍h), kàu-kah siāng kē ê sî-chūn, chúi-bīn kah thô͘-kha ê kau-kài-sòaⁿ hō·-chòe khó-lâu-sòaⁿ (低潮線). Lán kóng tīⁿ-lâu-sòaⁿ kàu khó-lâu-sòaⁿ chi-kan ê chit-pō·-hūn làm-tē-á, tio̍h sī hō·-chòe hái-phiâⁿ. Kán-tan kóng, hái-phiâⁿ sī chúi-tīⁿ chúi im khì, chúi khó pha̍k tio̍h ji̍t.

Chit-tiâu hái-chúi tam-tio̍h lio̍k-tē kài-koân ê soàⁿ ê ūi-tì, tû-liáu oē siū-tio̍h múi-ji̍t chúi-im kah chúi-khó(chúi-te̍h), múi-goe̍h toā-lâu kah sió-lâu ê chiu-kî-sèng im-khó (te̍h) lâi sán-seng kui-chek-sèng ê piàn-hoà í-goā, mā iáu-oē siū-tio̍h hong, éng, hái-tóe tōe-tāng só͘ ín-khí--ê toā-hái-éng(ū-lâng kóng kiò-chò: hái-tiòng), khì-ap, tòe chúi-im chúi-khó(chúi-te̍h) ê chiu-kî tī nn̄g-pêng hái-hoāⁿ tiong-kan lâi-lâi-khì-khì liû-tōng ê tiâu-lâu, iûⁿ-lâu téng-téng lâi chō-sêng bô kui-chek-sèng ê hái-bīn seng-koân ūi-chhut sin--ê soàⁿ.

Hái-phiâⁿ m̄-koán im-tīⁿ ah-sī khó(te̍h)-ta lóng-sī hái-tiong seng-bu̍t oa̍h-tōng ê só͘-chāi. I ê kong-lêng kap lio̍k-tē ê chhân-hn̂g sio-siâng. Hái-phiâⁿ sī ē-hái-ê-lâng ê chhân-hn̂g.