Hô-ló

Tī Tâi-oân, Hô-ló (Ho̍h-ló) chit sû chí só·-ū kóng Hô-ló-oē ê lâng a̍h-sī in ê bûn-hoà.

Ū lâng jīn-ûi, siong-tùi Bân-lâm, Hok-kiàn, Tâi-oân téng-téng ê siong-koan-sû, Hô-ló bô bêng-hián ê tē-he̍k hoān-ûi. Chit tiám hām Kheh-ka ū lūi-sū ê só·-chāi. Chóng--sī, mā ū lâng jīn-ûi sī chí Hok-kiàn (福建), a̍h-sī chí Lo̍k-iông (洛陽) tē-tāi ê Hô-lo̍k (siá 河洛). Bo̍k-chêng Tâi-oân loē-pō· pēng bô 1 ê tēng-lūn.

Hô-ló ê hàn-jī siá-hoat chêng-kah-taⁿ lóng ū lâng gī-lūn. Ē-tàng hun chit-kúi-chióng chú-iàu ê siá-hoat kap koan-tiám:

• 福佬 ("Hok-ló") - kiông-tiāu hām Hok-kiàn ū koan-hē
• 河洛 ("Hô-lo̍k") - kiông-tiāu Hô-ló-lâng ū kú-tn̂g ê le̍k-sú
• 鶴佬 ("Ho̍h-ló") - kiông-tiāu hàn-jī tùi hiān-tāi tho̍k-im (che tan-sûn lia̍h im lâi tàu jī ê. Âng Ī-jîn)
• 貉獠 - kiông-tiāu sī goā-cho̍k phì-siùⁿ lâng ê oē-gí, bô èng-kai iōng
• 河老、河佬 ("Hô-ló") - chiàu le̍k-sú bûn-hiān (天下郡國利病書) ê siá-hoat.

Tī Tâi-oân, í-siōng chêng 3 chióng hàn-jī siá-hoat lóng chin chia̍p chhut-hiān. 河洛 kap 福佬 pí-kàu-te̍k khah phó·-phiàn, 河洛 ū kín lâi kín chia̍p-iōng ê chhu-sè. Chú-liû ê koan-tiám khim-hióng kā tòng-chò chiàⁿ-bīn he̍k-chiá tiong-li̍p ê oē-gí.

Tâi-oân thóng-phài ia̍h hó, to̍k-phài ia̍h hó, lóng bô bêng-hián ê phian-ài. Bûn-hoà Tâi-to̍k tùi 河洛 khah hoán-kám, kám-kak sī 1 chióng bô ha̍h sî-tāi ê Tiong-goân ì-sek, só·-í mā bat ū lâng kā kái chò "和樂", piáu-sī "hô-pêng khoài-lo̍k".

In-ūi hàn-jī ê siá-hoat kap ì-gī lóng bô khak-tēng, ū lâng chàn-sêng lia̍h im siá lô-má-jī tō hó.

Kheh-oē ê Hok-ló

Kheh-gí ê koan-hē-sû sī Hok-ló, Hàn-jī ê siá-hoat mā ū cheng-gī, pau-koat ū 學老, 學佬, lóng lia̍h-im tàu-jī--ê. 福佬 ê Kheh-oē tho̍k-im sī "Fuk-ló" (khó-pí 福建 sī "Fuk-kien"), m̄-koh Kheh-oē bô chit chióng kóng-hoat. Hiān-tāi ê Hok-ló bô bêng-hián ū khin-sī ê ì-bī.