Kǹg-thih
Kǹg-thih sī lī-iōng thih (Fe) chham chió-liōng ê thòaⁿ (C) só͘ liān-chè chhut-lâi ê ha̍p-kim. I-kù su-kiû, béng (Mn), koh (Cr), o͘ (W) chham hōan (V) téng-téng ê goân-sò mā-sī kǹg-thih ê gôan-liāu. Liān-chè kǹg-thih ê kòe-têng hō-chòe liān-kǹg, sī siōng ki-pún ê chè-chō-gia̍p chi-it.
Bo̍k-lo̍k |
Tēng-gī[siu-kái]
Tī kim-sio̍k-ha̍k ê tēng-gī lāi-bīn, "kǹg" sī thòaⁿ (C) hâm-liōng 0.0218% kàu 2.14% (chit-liōng ê %) chi-kan ê Fe-C jī-gôan ha̍p-kim. Nā-sī chhiau-kòe 2.14% hō-chòe chù-thih (鑄鐵); bōe-móa 0.0218% ê hō-chòe thih.
Gôan-lí[siu-kái]
Thòaⁿ gôan-chú ē kau-chham ji̍p-khì thih ē kim-sio̍k chiⁿ-thé lāi-bīn, kái-piàn thih gôan-chú ê pâi-lia̍t hong-sek. Liān-chè un-tō͘ ê ko-te piàn-hòa, chham thòaⁿ ê pi-lē, ē éng-hióng kǹg-thih ê sèng-chit.
Le̍k-sú[siu-kái]
Kó͘-chá sî-tāi chiū-ū kǹg-thih, tī Tang-hui ū hoat-hiān kong-gôan-chêng 1400 nî ê kǹg.[1]. Tī Kó͘-lô-má, chham Tiong-kok ê Chiàn-kok Sî-tāi mā-ū.[2] Tī Ìn-tō͘ , tāi-iok kong-gôan-chêng 300 nî chiū-ū kǹg-thih, jî-chhiáⁿ chè-chō ki-su̍t tī 5-sè-kí thôan-kàu Tiong-kok.[3] Tiong-kok tī 11-sè-kí ê Sòng-tiâu, í-keng ū hoat-bêng chiap-kīn hiān-tāi ê nn̄g-khóan liān-kǹg ki-su̍t.[4]
Sán-gia̍p[siu-kái]
Kǹg-thih sī chin-chōe sán-gia̍p ê gôan-liāu, ē éng-hióng kui-ê keng-chè ê hoat-tián, in-chhú, kǹg-thih ê chè-chō sī tiōng-iàu ê keng-chè chí-piau. Kun-kù 2006 nî ê chu-liāu, thong-sè-kài kǹg-thih sán-liōng siāng-chē ê kok-ka sī Tiong-kok, koh-lâi sī Ji̍t-pún.[5] Sán-liōng tē-it ê kong-si sī ArcelorMittal.
Hun-lūi[siu-kái]
Sêng-hun hun-lūi[siu-kái]
- Thòaⁿ-kǹg
- Kē-thòaⁿ-kǹg
- Tiong-thòaⁿ-kǹg
- Ko-thòaⁿ-kǹg
- Ha̍p-kim-kǹg
- Kē-ha̍p-kim-kǹg
- Tiong-ha̍p-kim-kǹg
- Ko-ha̍p-kim-kǹg
Hêng-chōng hun-lūi[siu-kái]
- Khúi-tiâu (軌條)
- Hêng-kǹg (形鋼)
- Pāng-kǹg (棒鋼)
- Sòaⁿ-châi (線材)
- Kāu-iong-pán (厚中板)
- Po̍h-pán (薄板)
- Kǹg-kóng (鋼管)
Chham-khó chu-liāu[siu-kái]
- ↑ Civilizations in Africa: The Iron Age South of the Sahara
- ↑ Wagner, Donald B. (1993). Iron and Steel in Ancient China: Second Impression, With Corrections. Leiden: E.J. Brill. ISBN 90-04-09632-9. Page 243.
- ↑ Needham, Volume 4, Part 1, 282.
- ↑ Robert Hartwell, 'Markets, Technology and the Structure of Enterprise in the Development of the Eleventh Century Chinese Iron and Steel Industry' Journal of Economic History 26 (1966). pp. 53-54
- ↑ International Iron and Steel Institute (2006). "World Steel in figures", abgerufen am 14. Januar 2006 (PDF, englisch)