Tâi-oân goân-chū-bîn

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Thiàu khì: Se̍h chāmchhiau-chhoē

Tâi-ôan goân-chū-bîn (Hàn-jī: 台灣原住民) sī 17 sè-kí Hàn-jîn bōe î-bîn chêng tō tī Tâi-oân khiā-khí ê Lâm-tó-gí-cho̍k kah in ê hiō-tāi. Lēng-gōa 1 ê bêng-sû sī sian-chū-bîn (先住民), taⁿ khah hán-tit iōng. Tâi-ôan goân-chū-bîn ê thoân-thóng gí-giân sio̍k-î Lâm-tó-gí-hē.

Miâ-chheng[siu-kái]

Tâi-oân ê Hō-ló-lâng, Kheh-lâng kiò in Hoan-á, ì-sù sī "bô bûn-bêng ê lâng". Ū-ê goân-chū-bîn mā kā Hō-ló-lâng hō-chò Pháiⁿ-lâng.

Ji̍t-pún-lâng kin-kù tiong-sêng-tō· kā in hun-chò se̍k-hoan kah chheⁿ-hoan. Lēng-gōa iū-koh ū hoan-lâng (Ji̍t-pún-oē: banzin, 蕃人) ê kóng-hoat. Āu--lâi mā ū ko-soa-cho̍k (takasagozoku, 高砂族), ko-soaⁿ-cho̍k ê kiò-hoat. In ê cho̍k-kûn hun-lūi tùi hiān-tāi jîn-lūi-ha̍k, gí-giân-ha̍k, sīm-chì it-poaⁿ-lâng ê chai-bat éng-hióng chin chhim.

Chiàn-āu ê Tiong-hôa Bîn-kok chèng-hú it-lu̍t chheng-ho· in kiò soaⁿ-pau, ē-kha koh pun chò "soaⁿ-tē" kap "pêⁿ-tē" 2 chióng.

Sui-bóng bat ū jîn-sū jīn-ûi sian-chū-bîn khah thò-tòng, hiān-chhú-sî goân-chū-bîn chit-ê chheng-ho· sī siā-hōe phó·-phiàn ē-tàng chiap-siū ê bêng-sû.

Koaⁿ-hong tē-ūi[siu-kái]

Goân-chū-bîn cho̍k-kûn ê thoân-thóng tē-poâⁿ (phú-sek sī í-chá pêⁿ-po·-cho̍k ê tē)

Tiong-hôa Bîn-kok sêng-jīm ê cho̍k-kûn kah sêng-jīm ê nî-tāi:

(Í-hā khó-lêng ū chhò-gō·)

Bûn-hòa koân[siu-kái]

Chiàn-āu lâi Tâi ê Tiong-hôa Bîn-kok chèng-hú si̍t-si Hàn-hòa chèng-chhek. 1995 nî siu hoat chìn-chêng, Sèⁿ-miâ Tiâu-lē (姓名條例) pēng bô ún-chún Goân-chū-bîn sú-iōng thoân-thóng miâ-sèⁿ. Chit tiâu hoat-lu̍t tī 2003 nî koh-chài siu-tēng, ún-chún in tòa kok-bîn sin-hūn-chèng téng-thâu lia̍t lô-má-phèng-im ê miâ. Chóng--sī kàu 2005 nî iáu bô-kàu 1 chheng lâng hoan-thâu kái iōng thoân-tóng miâ.

Gōa-pō· liân-kiat[siu-kái]

Wikimedia Commons ū koan-hē Category:Aborigines of Taiwan ê to-mûi-thé tóng-àn.


Tâi-oân goân-chū-bîn

Koaⁿ-hong ū sêng-jīm: Atayal | Bunun | Kavalan | Paiwan | Pangcah | Puyuma | Rukai | Saisiyat | Sakizaya | Seediq | Tao | Thao | Tsou | Truku

Bô sêng-jīm: Babuza | Basay | Hoanya | Ketagalan | Luilang | Pazeh/Kaxabu | Popora | Qauqaut | Siraya | Taokas | Trobiawan