A-iân

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Thiàu khì: se̍h chāmchhiau-chhoē
A-iân,  30Zn
Zinc fragment sublimed and 1cm3 cube.jpg
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hō A-iân, Zn
Eng-bûn zinc
Phian-miâ pe̍h-iân, sin
Gōa-hêng silver-gray
A-iân tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hāi (goân-sò͘) (hi-iú khì-thé)
Lî-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chit-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Si-lí-khóng (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kah-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Wolfram (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ununtrium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Ununpentium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununseptium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununoctium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)


Zn

Cd
tângA-iângallium
Goân-chú-hoan 30
Goân-chú-liōng (±) 65.38(2)[1]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t kòe-tō͘ kim-sio̍k
alternatively considered a post-transition metal
Cho̍k, hun-khu 12·4·d
Chiu-kî tē 4 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t [Ar] 3d10 4s2
per shell 2, 8, 18, 2
Bu̍t-lí sèng-chit
Siòng kò͘-thé
Iûⁿ-tiám 692.68 K ​(419.53 °C, ​787.15 °F)
Hut-tiám 1180 K ​(907 °C, ​1665 °F)
Bi̍t-tō͘  (sek-un) 7.14 g·cm−3
6.57 g·cm−3
Iûⁿ-hoà-jia̍t 7.32 kJ·mol−1
Cheng-hoat-jia̍t 115 kJ·mol−1
Jia̍t-iông-liōng 25.470 J·mol−1·K−1
cheng-khì-ap
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
tī T (K) 610 670 750 852 990 1179
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘ -2, 0, +1, +2 ​(an amphoteric oxide)
Tiān-hū-tō͘ Pauling scale: 1.65
Tiān-lī-lêng 1st: 906.4 kJ·mol−1
2nd: 1733.3 kJ·mol−1
3rd: 3833 kJ·mol−1
(more)
Goân-chú pòaⁿ-kèng empirical: 134 pm
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng 122±4 pm
Van der Waals pòaⁿ-kèng 139 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō hexagonal close-packed (hcp)
Hexagonal close packed crystal structure for A-iân
Siaⁿ-sok (sòe kùn-á) 3850 m·s−1 (at r.t.) (rolled)
Jia̍t-phòng-tiòng 30.2 µm·m−1·K−1 (at 25 °C)
Jia̍t-thoân-tō-lu̍t 116 W·m−1·K−1
Tiān-chó͘-lu̍t 59.0 nΩ·m (at 20 °C)
Chû-sèng diamagnetic
Young hē-sò͘ 108 GPa
Shear hē-sò͘ 43 GPa
Bulk hē-sò͘ 70 GPa
Poisson pí 0.25
Mohs ngē-tō͘ 2.5
Brinell ngē-tō͘ 327–412 MPa
CAS teng-kì pian-hō 7440-66-6
Le̍k-sú
Hoat-hiān Indian metallurgists (before 1000 BCE)
Siōng chá hû-lî Andreas Sigismund Marggraf (1746)
Recognized as a unique metal by Rasaratna Samuccaya (800)
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: A-iân ê tông-ūi-sò͘
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
64Zn 48.6% >2.3×1018 y (β+β+) 1.096 64Ni
65Zn syn 243.8 d ε 1.3519 65Cu
γ 1.1155
66Zn 27.9% 66Zn is stable with 36 neutrons
67Zn 4.1% 67Zn is stable with 37 neutrons
68Zn 18.8% 68Zn is stable with 38 neutrons
69Zn syn 56 min β 0.906 69Ga
69mZn syn 13.76 h β 0.906 69Ga
70Zn 0.6% >1.3×1016 y (ββ) 0.998 70Ge
71Zn syn 2.4 min β 2.82 71Ga
71mZn syn 3.97 d β 2.82 71Ga
72Zn syn 46.5 h β 0.458 72Ga
Decay modes in parentheses are predicted, but have not yet been observed

A-iân, he̍k-chiá pe̍h-iân, kì-hō Zn, sī tī chiu-kî-pió lāi-té ê 1 chióng hoà-ha̍k goân-sò͘, goân-chú-hoan 30. Zn sī chhián phú-á-sek ê koè-tō͘ kim-sio̍k. Zn pâi tī thih, a-lú-mih, tâng aū-piah, sī tē 4 chia̍p khoàⁿ--tio̍h ê kim-sio̍k.

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights