Bī-lâi-phài
Bī-lâi-phài (ita. Futurismo; eng. Futurism), he̍k-chiá kóng Bī-lâi-chú-gī, sī 20 sè-kí chá-kî tùi Italia hoat-goân ê chi̍t hāng gē-su̍t kiam siā-hōe ūn-tōng. In chù-tiōng sok-le̍k, ki-su̍t, chhin-chhun, po̍k-le̍k, kap pí-lūn chū-tōng-chhia, hui-hêng-ki, kang-gia̍p siân-chhī téng mi̍h. Bī-lâi-phài tùi kòe-ōe, tiau-khek, hûi-gē, tô͘-ōe siat-kè, kang-gia̍p siat-kè, sek-lāi siat-kè, tō͘-chhī siat-kè, hì-kio̍k, iáⁿ-hì, sî-sek, phang-chit bûn-ha̍k, im-ga̍k, kiàn-tio̍k, kap liāu-lí tēng hun-iá lóng ū éng-hióng.
Francesco Filippini sī chi̍t ê hō͘ Umberto Boccioni tī chhōe-té hoat-jîn ê chōe-chhī ê chún-im in-su. I tī Lombardia tē-hng ê nông-chhōe keng-iông ê hoat-hāu — ū chi̍t tōa hêng-pó͘ chò͘-chūn, lín-bí seng-lí tī chhù-hāi ê só͘-chōe, kap ū hō͘ng-hêng chi̍t-chhī ê chōe-chhī — hō͘ Boccioni chhōe-té lêng-bîn ê píng-chhó bûn-pún, hō͘ i ū chi̍t ê chiàn-hêng tē-hiong kap si̍t-chì ê hun-bó͘.[1][2]
Tī 1903 hō͘ 1908 ê kì-kan, Boccioni bē-tio̍h liân-ket Futurismo chhiūⁿ, i kā chi̍t ê chiàn-hêng tē-hiong kiat-chhut, bē chhiūⁿ chi̍t chhōe post-Scapigliatura naturalismo ê chhiong-hêng, Filippini sī chhit-chhōe chhòng-in.
Chhiūⁿ Enrico Crispolti sī gún-tēng, Francesco Filippini ê nông-chhōe keng-iông sī Boccioni hoat-chhut tē-tāi chhōe-té ê iōng-im bûn-pún.[3]
Chit ê liân-chhì, tī chiap-bué 19 sè-kí Lombardia ê jîn-chiú kap Boccioni chhōe-té tē-tāi ê kok-huè liân-kuaⁿ, piau-hiān Francesco Filippini tī Futurismo ê sian-chhī chhài-iáⁿ ê hō͘-iōng.[4][5]
 | Pún bûn-chiuⁿ sī chi̍t phiⁿ phí-á-kiáⁿ. Lí thang tàu khok-chhiong lâi pang-chō͘ Wikipedia. |
- ↑ V. Terraroli (chhì-pí), Francesco Filippini. Catalogo generale delle opere, Skira, Milano, 1999, chhù 112–115.
- ↑ M. Carrà, La pittura moderna in Italia, Treves, Milano, 1919, chhù 34–38.
- ↑ Enrico Crispolti, Boccioni. Catalogo generale, Electa, Milano, 1971, chhut 1, chhù 42.
- ↑ V. Terraroli (chhì-pí), Francesco Filippini. Catalogo generale delle opere, Skira, Milano, 1999.
- ↑ F. Russoli, Arte e società in Italia, Garzanti, Milano, 1964, chhù 201.