Chúi-sò͘

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Thiàu khì: se̍h chāmchhiau-chhoē
Chúi-sò͘,  1H
Hydrogen discharge tube.jpg
Purple glow in its plasma state
Hydrogen Spectra.jpg
Spectral lines of hydrogen
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hō Chúi-sò͘, H
Eng-bûn hydrogen
Gōa-hêng colorless gas
Chúi-sò͘ tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hāi (goân-sò͘) (hi-iú khì-thé)
Lî-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chit-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Si-lí-khóng (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kah-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tungsten (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ununtrium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Ununpentium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununseptium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununoctium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)


H

Li
– ← Chúi-sò͘helium
Goân-chú-hoan 1
Goân-chú-liōng 1.008[1] (1.00784–1.00811)[2]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t siang-goân-chú hui-kim-sio̍k
could be considered metalloid
Cho̍k, hun-khu 1·1·s
Chiu-kî tē 1 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t 1s1
per shell 1
Bu̍t-lí sèng-chit
Sek-chhái colorless
Siòng khì-thé
Iûⁿ-tiám 13.99 K ​(−259.16 °C, ​−434.49 °F)
Hut-tiám 20.271 K ​(−252.879 °C, ​−423.182 °F)
Bi̍t-tō͘ at stp (0 °C and 101.325 kPa) 0.08988 g·L−1
0.07 g·cm−3 (solid: 0.0763 g·cm−3)[3]
0.07099 g·cm−3
Sam-siòng-tiám 13.8033 K, ​7.041 kPa
Lîm-kài-tiám 32.938 K, 1.2858 MPa
Iûⁿ-hoà-jia̍t (H2) 0.117 kJ·mol−1
Cheng-hoat-jia̍t (H2) 0.904 kJ·mol−1
Jia̍t-iông-liōng (H2) 28.836 J·mol−1·K−1
cheng-khì-ap
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
tī T (K) 15 20
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘ −1, +1 ​(an amphoteric oxide)
Tiān-hū-tō͘ Pauling scale: 2.20
Tiān-lī-lêng 1st: 1312.0 kJ·mol−1
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng 31±5 pm
Van der Waals pòaⁿ-kèng 120 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō hexagonal
Hexagonal crystal structure for Chúi-sò͘
Siaⁿ-sok 1310 m·s−1 (gas, 27 °C)
Jia̍t-thoân-tō-lu̍t 0.1805 W·m−1·K−1
Chû-sèng diamagnetic[4]
CAS teng-kì pian-hō 1333-74-0
Le̍k-sú
Hoat-hiān Henry Cavendish[5][6] (1766)
 hō-miâ Antoine Lavoisier[7] (1783)
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: Chúi-sò͘ ê tông-ūi-sò͘
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
1H 99.9885% 1H is stable with 0 neutrons
2H 0.0115% 2H is stable with 1 neutron
3H trace 12.32 y β 0.01861 3He

Chúi-sò͘ (水素)[8], iā ū kóng kheng-khì (輕氣)[9], hòa-ha̍k hû-hō H (Latin-gí: hydrogenium, ùi Hi-lia̍p-gí ê hydro: "chúi" ham genes: "cho͘-sêng" lâi--ê), sī chiu-kî-pió lāi-té 1 chióng hoà-ha̍k goân-sò͘, goân-chú-hoan 1. Tī piau-chún un-tō͘ kap ap-le̍k (standard temperature and pressure), H sī bô sek, bô phang-chhaù ê hui-kim-sio̍k, toaⁿ-kè (univalent), bô kiâm-chiáⁿ, chin khoài to̍h (combustion), siang-goân-chú (diatomic) ê khì-thé (H2). H sī siāng khin ê goân-sò͘, goân-chú-liōng kan-taⁿ 1.00794 g/mol. H mā sī ú-tiū--nih siāng chē ê goân-sò͘, chiàm beh 75%.

Chham-khó[siu-kái | kái goân-sú-bé]

  1. Conventional Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  3. Wiberg, Egon; Wiberg, Nils; Holleman, Arnold Frederick (2001). Inorganic chemistry. Academic Press. p. 240. ISBN 0123526515. 
  4. "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds" (PDF). CRC Handbook of Chemistry and Physics (81st pán.). CRC Press. 
  5. "Hydrogen". Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry. Wylie-Interscience. 2005. pp. 797–799. ISBN 0-471-61525-0. 
  6. Emsley, John (2001). Nature's Building Blocks. Oxford: Oxford University Press. pp. 183–191. ISBN 0-19-850341-5. 
  7. Stwertka, Albert (1996). A Guide to the Elements. Oxford University Press. pp. 16–21. ISBN 0-19-508083-1. 
  8. chúi-sò͘, Tâi-Ji̍t Toā Sû-tián.
  9. kheng-khì, Tâi-Ji̍t Toā Sû-tián.