Hô-ló

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
(Tùi Hō-ló choán--lâi)
Thiàu khì: se̍h chām, chhiau-chhoē

Tâi-oân, Hô-ló[1][2][3] (Ho̍h-ló, Hok-ló) chit sû chí só·-ū kóng Hô-ló-oē ê lâng a̍h-sī in ê bûn-hoà.

Ū lâng jīn-ûi, siong-tùi Bân-lâm, Hok-kiàn, Tâi-oân téng-téng ê siong-koan-sû, Hô-ló bô bêng-hián ê tē-he̍k hoān-ûi. Chit tiám hām Kheh-ka ū lūi-sū ê só·-chāi. Chóng--sī, mā ū lâng jīn-ûi sī chí Hok-kiàn (福建), a̍h-sī chí Lo̍k-iông (洛陽) tē-tāi ê Hô-lo̍k (siá 河洛). Bo̍k-chêng Tâi-oân loē-pō· pēng bô 1 ê tēng-lūn.

Hô-ló ê hàn-jī siá-hoat chêng-kah-taⁿ lóng ū lâng gī-lūn. Ē-tàng hun chit-kúi-chióng chú-iàu ê siá-hoat kap koan-tiám:

  • 福佬 ("Hok-ló") - kiông-tiāu hām Hok-kiàn ū koan-hē
  • 河洛 ("Hô-lo̍k") - kiông-tiāu Hô-ló-lâng ū kú-tn̂g ê le̍k-sú
  • 鶴佬 ("Ho̍h-ló") - kiông-tiāu hàn-jī tùi hiān-tāi tho̍k-im (che tan-sûn lia̍h im lâi tàu jī ê. Âng Ī-jîn)
  • 貉獠 - kiông-tiāu sī goā-cho̍k phì-siùⁿ lâng ê oē-gí, bô èng-kai iōng
  • 河老、河佬 ("Hô-ló") - chiàu le̍k-sú bûn-hiān (天下郡國利病書, Thian-ha kūn-kok Lī-peng-su) ê siá-hoat.

Tī Tâi-oân, í-siōng chêng 3 chióng hàn-jī siá-hoat lóng chin chia̍p chhut-hiān. 河洛 kap 福佬 pí-kàu-te̍k khah phó·-phiàn, 河洛 ū kín lâi kín chia̍p-iōng ê chhu-sè. Chú-liû ê koan-tiám khim-hióng kā tòng-chò chiàⁿ-bīn he̍k-chiá tiong-li̍p ê oē-gí.

Tâi-oân thóng-phài ia̍h hó, to̍k-phài ia̍h hó, lóng bô bêng-hián ê phian-ài. Bûn-hoà Tâi-to̍k tùi 河洛 khah hoán-kám, kám-kak sī 1 chióng bô ha̍h sî-tāi ê Tiong-goân ì-sek, só·-í mā bat ū lâng kā kái chò "和樂", piáu-sī "hô-pêng khoài-lo̍k".

In-ūi hàn-jī ê siá-hoat kap ì-gī lóng bô khak-tēng, ū lâng chàn-sêng lia̍h im siá lô-má-jī tō hó.

Kheh-oē ê Hok-ló[siu-kái | kái goân-sú-bé]

Kheh-gí ê koan-hē-sû sī Hok-ló, Hàn-jī ê siá-hoat mā ū cheng-gī, pau-koat ū 學老, 學佬, lóng lia̍h-im tàu-jī--ê. 福佬 ê Kheh-oē tho̍k-im sī "Fuk-ló" (Kheh-gí Pe̍h-oē-jī, khó-pí 福建 sī "Fuk-kien"), m̄-koh Kheh-oē bô chit chióng kóng-hoat. Hiān-tāi ê Hok-ló bô bêng-hián ū khin-sī ê ì-bī.

Koan-liân bûn-chiuⁿ[siu-kái | kái goân-sú-bé]

Chham-khó chu-liāu[siu-kái | kái goân-sú-bé]

  1. 臺語大成,劉克明, 1923
  2. 吳守禮 (2003-04-02). "一百年來的閩南系臺灣話研究回顧". Tâi-gí thinn-tē. 2011-01-27 khòaⁿ--ê. 
  3. Ogawa Naoyosi, pian. (1931). "福佬". Tai-Nichi Dai Jiten 臺日大辭典 [Tâi-Ji̍t Tōa Sû-tián] (ēng Ji̍t-pún-gí) 2. p. 829.