Hāi (goân-sò͘)

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
(Tùi He (goân-sò͘) choán--lâi)
Thiàu khì: se̍h chāmchhiau-chhoē
Helium,  2He
Helium discharge tube.jpg
Helium spectra.jpg
Spectral lines of helium
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hō helium, He
Gōa-hêng colorless gas, exhibiting a red-orange glow when placed in a high-voltage electric field
Helium tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hāi (goân-sò͘) (hi-iú khì-thé)
Lî-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chit-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Si-lí-khóng (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kah-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Wolfram (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ununtrium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Ununpentium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununseptium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununoctium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)


He

Ne
Chúi-sò͘heliumLî-sò͘
Goân-chú-hoan 2
Goân-chú-liōng (±) 4.002602(2)[1]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t hi-iú khì-thé
Cho̍k, hun-khu 18·1·s
Chiu-kî tē 1 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t 1s2
per shell 2
Bu̍t-lí sèng-chit
Siòng khì-thé
Iûⁿ-tiám 0.95 K ​(−272.20 °C, ​−457.96 °F) (at 2.5 MPa)
Hut-tiám 4.222 K ​(−268.928 °C, ​−452.070 °F)
Bi̍t-tō͘ at stp (0 °C and 101.325 kPa) 0.1786 g·L−1
0.145 g·cm−3
0.125 g·cm−3
Sam-siòng-tiám 2.177 K, ​5.043 kPa
Lîm-kài-tiám 5.1953 K, 0.22746 MPa
Iûⁿ-hoà-jia̍t 0.0138 kJ·mol−1
Cheng-hoat-jia̍t 0.0829 kJ·mol−1
Jia̍t-iông-liōng 20.78[2] J·mol−1·K−1
cheng-khì-ap (defined by ITS-90)
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
tī T (K)     1.23 1.67 2.48 4.21
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘ 0
Tiān-hū-tō͘ Pauling scale: no data
Tiān-lī-lêng 1st: 2372.3 kJ·mol−1
2nd: 5250.5 kJ·mol−1
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng 28 pm
Van der Waals pòaⁿ-kèng 140 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō hexagonal close-packed (hcp)
Hexagonal close-packed crystal structure for helium
Siaⁿ-sok 972 m·s−1
Jia̍t-thoân-tō-lu̍t 0.1513 W·m−1·K−1
Chû-sèng diamagnetic[3]
CAS teng-kì pian-hō 7440-59-7
Le̍k-sú
Hō-miâ after Helios, Greek god of the Sun
Hoat-hiān Pierre Janssen, Norman Lockyer (1868)
Siōng chá hû-lî William Ramsay, Per Teodor Cleve, Abraham Langlet (1895)
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: helium ê tông-ūi-sò͘
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
3He 0.000137%* 3He is stable with 1 neutron
4He 99.999863%* 4He is stable with 2 neutrons
* Atmospheric value, abundance may differ elsewhere

He, helium, ia̍h hāi sī 1 chióng bô sek, phīⁿ--khí-lâi, tam--khí-lâi lóng bô bī ê hoà-ha̍k goân-sò͘, sī chiu-kî-pió lāi-té bô siáⁿ oa̍h-tāng-la̍t ê 1 chióng hoâ-cho̍k khì-thé (noble gas), goân-chú-hoan 2. He ê kún-tiám ham iûⁿ-tiám sī choân-pō͘ goân-sò͘ lāi-té siāng kē--ê; nā m̄ sī kaù-te̍k ê chêng-hêng, He tiāⁿ-tio̍h sī khì-thé. Oá choa̍t-tùi lêng-tō͘ (absolute zero) ê sî, He ē pìⁿ-chiâⁿ 1 chióng chhiau-lâu-thé (superfluid), bô siáⁿ mô͘-chhat, sèng-chit chin te̍k-sû.

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Shuen-Chen Hwang, Robert D. Lein, Daniel A. Morgan (2005). "Noble Gases". Kirk Othmer Encyclopedia of Chemical Technology. Wiley. pp. 343–383. doi:10.1002/0471238961.0701190508230114.a01.
  3. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.