跳至內容

Tâng

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Tâng,  29Cu
Native copper (~4 cm in size)
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hōTâng, Cu
Eng-bûncopper
Gōa-hêngred-orange metallic luster
Tâng tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Helium (hi-iú khì-thé)
Lithium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chek-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Ke-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kalium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Wolfram (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nihonium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Moscovium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Tennessine (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Oganesson (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)


Cu

Ag
nikelTânga-iân
Goân-chú-hoan29
Goân-chú-liōng (±)63.546(3)[1]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t  kòe-tō͘ kim-sio̍k
Cho̍k, hun-khu11 cho̍k, d khu
Chiu-kîtē 4 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t[Ar] 3d10 4s1
per shell2, 8, 18, 1
Bu̍t-lí sèng-chit
Siòngkò͘-thé
Iûⁿ-tiám1357.77 K (1084.62 °C, 1984.32 °F)
Hut-tiám2835 K (2562 °C, 4643 °F)
Bi̍t-tō͘  (sek-un)8.96 g·cm−3
8.02 g·cm−3
Iûⁿ-hoà-jia̍t13.26 kJ·mol−1
Cheng-hoat-jia̍t300.4 kJ·mol−1
Jia̍t-iông-liōng24.440 J·mol−1·K−1
cheng-khì-ap
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
 T (K) 1509 1661 1850 2089 2404 2834
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘−2, +1, +2, +3, +4 (a mildly basic oxide)
Tiān-hū-tō͘Pauling scale: 1.90
Tiān-lī-lêng1st: 745.5 kJ·mol−1
2nd: 1957.9 kJ·mol−1
3rd: 3555 kJ·mol−1
(more)
Goân-chú pòaⁿ-kèngempirical: 128 pm
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng132±4 pm
Van der Waals pòaⁿ-kèng140 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō face-centered cubic (fcc)
Face-centered cubic crystal structure for Tâng
Siaⁿ-sok (sòe kùn-á)(annealed)
3810 m·s−1 (at r.t.)
Jia̍t-phòng-tiòng16.5 µm·m−1·K−1 (at 25 °C)
Jia̍t-thoân-tō-lu̍t401 W·m−1·K−1
Tiān-chó͘-lu̍t16.78 nΩ·m (at 20 °C)
Chû-sèngdiamagnetic[2]
Young hē-sò͘110–128 GPa
Shear hē-sò͘48 GPa
Bulk hē-sò͘140 GPa
Poisson pí0.34
Mohs ngē-tō͘3.0
Vickers ngē-tō͘343–369 MPa
Brinell ngē-tō͘235–878 MPa
CAS teng-kì pian-hō7440-50-8
Le̍k-sú
Hō-miâafter Cyprus, principal mining place in Roman era (Cyprium)
Hoat-hiānMiddle East (9000 BCE)
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: Tâng ê tông-ūi-sò͘
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
63Cu 69.15% 63Cu is stable with 34 neutrons
64Cu syn 12.700 h ε 64Ni
β 64Zn
65Cu 30.85% 65Cu is stable with 36 neutrons
67Cu syn 61.83 h β 67Zn

Tâng (銅, hoà-ha̍k hû-hō: Cu, Latin-gí: cuprum) sī chiu-kî-pió lāi-té chi̍t chióng hoà-ha̍k goân-sò͘, goân-chú-hoan 29.

Tâng sī chióng hó-chhun-iân (ductility), koè-tiān-lu̍t koân ê kim-sio̍k (metal), tiāⁿ ēng lâi koè-tiān, chò tiau-khek ia̍h kiàn-tio̍k ê châi-liāu, he̍k-chiá chiâⁿ-chò hūn-kim (alloy) ê sêng-hun.

Chham-khó chu-liāu

[siu-kái | kái goân-sí-bé]
  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Lide, D. R., pian. (2005). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". CRC Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (86th pán.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. Archived from the original on 2011-03-03. 2016-05-22 khòaⁿ--ê.

Siong-koan bûn-chiong

[siu-kái | kái goân-sí-bé]