Thih

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Thiàu khì: se̍h chāmchhiau-chhoē
Thih,  26Fe
A rough wedge of silvery metal
Iron Spectrum.jpg
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hō Thih, Fe
Eng-bûn iron
Gōa-hêng lustrous metallic with a grayish tinge
Thih tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hāi (goân-sò͘) (hi-iú khì-thé)
Lî-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chit-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Si-lí-khóng (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kah-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Wolfram (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ununtrium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Ununpentium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununseptium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununoctium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)


Fe

Ru
manganeseThihcobalt
Goân-chú-hoan 26
Goân-chú-liōng (±) 55.845(2)[1]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t kòe-tō͘ kim-sio̍k
Cho̍k, hun-khu 8·4·d
Chiu-kî tē 4 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t [Ar] 3d6 4s2
per shell 2, 8, 14, 2
Bu̍t-lí sèng-chit
Siòng kò͘-thé
Iûⁿ-tiám 1811 K ​(1538 °C, ​2800 °F)
Hut-tiám 3134 K ​(2862 °C, ​5182 °F)
Bi̍t-tō͘  (sek-un) 7.874 g·cm−3
6.98 g·cm−3
Iûⁿ-hoà-jia̍t 13.81 kJ·mol−1
Cheng-hoat-jia̍t 340 kJ·mol−1
Jia̍t-iông-liōng 25.10 J·mol−1·K−1
cheng-khì-ap
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
tī T (K) 1728 1890 2091 2346 2679 3132
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘ −4, −2, −1, +1,[2] +2, +3, +4, +5,[3] +6 ​(an amphoteric oxide)
Tiān-hū-tō͘ Pauling scale: 1.83
Tiān-lī-lêng 1st: 762.5 kJ·mol−1
2nd: 1561.9 kJ·mol−1
3rd: 2957 kJ·mol−1
(more)
Goân-chú pòaⁿ-kèng empirical: 126 pm
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng Low spin: 132±3 pm
High spin: 152±6 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō body-centered cubic (bcc)
Body-centered cubic crystal structure for Thih

a=286.65 pm
Chiⁿ-thé kò͘-chō face-centered cubic (fcc)
Face-centered cubic crystal structure for Thih

between 1185–1667 K
Siaⁿ-sok (sòe kùn-á) 5120 m·s−1 (at r.t.) (electrolytic)
Jia̍t-phòng-tiòng 11.8 µm·m−1·K−1 (at 25 °C)
Jia̍t-thoân-tō-lu̍t 80.4 W·m−1·K−1
Tiān-chó͘-lu̍t 96.1 nΩ·m (at 20 °C)
Curie un-tō͘ 1043 K
Chû-sèng ferromagnetic
Young hē-sò͘ 211 GPa
Shear hē-sò͘ 82 GPa
Bulk hē-sò͘ 170 GPa
Poisson pí 0.29
Mohs ngē-tō͘ 4
Vickers ngē-tō͘ 608 MPa
Brinell ngē-tō͘ 200–1180 MPa
CAS teng-kì pian-hō 7439-89-6
Le̍k-sú
Hoat-hiān before 5000 BC
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: Thih ê tông-ūi-sò͘
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
54Fe 5.8% >3.1×1022 y εε 0.668 54Cr
55Fe syn 2.73 y ε 0.231 55Mn
56Fe 91.72% 56Fe is stable with 30 neutrons
57Fe 2.2% 57Fe is stable with 31 neutrons
58Fe 0.28% 58Fe is stable with 32 neutrons
59Fe syn 44.503 d β 1.565 59Co
60Fe syn 2.6×106 y β 3.978 60Co
Decay modes in parentheses are predicted, but have not yet been observed

Fe (Latin-gí: ferrum) ia̍h thihchiu-kî-pió lāi-té ê 1 chióng hoà-ha̍k goân-sò͘, goân-chú-hoan 26. Fe sī chióng kim-sio̍k, sio̍k tī tē 8 cho̍k goân-sò͘ (group 8 element), mā sī tē 4 chiu-kî goân-sò͘ (period 4 element). Fe sī chheⁿ-hu̍t goân-sò͘ ha̍p-sêng (stellar nucleosynthesis) siāng kài boé chò--chhut-lâi ê goân-sò͘, khiā kóng bián chhiau-sin-chheⁿ (supernova) ia̍h lūi-sū ê sū-kiāⁿ tō ū ê goân-sò͘ lāi-té siāng tāng--ê. Tō sī chit ê iân-kò͘, Fe sī ú-tiū--nih liōng siāng chē ê tāng kim-sio̍k (heavy metals).

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Ram, R. S. and Bernath, P. F. (2003). "Fourier transform emission spectroscopy of the g4Δ-a4Δ system of FeCl" (PDF). Journal of Molecular Spectroscopy 221 (2): 261. Bibcode:2003JMoSp.221..261R. doi:10.1016/S0022-2852(03)00225-X. 
  3. Demazeau, G.; Buffat, B.; Pouchard, M.; Hagenmuller, P. (1982). "Recent developments in the field of high oxidation states of transition elements in oxides stabilization of Six-coordinated Iron(V)". Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie 491: 60. doi:10.1002/zaac.19824910109.