跳至內容

Chhùi

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Phīⁿ-chhùi, nâ-thâu (pharynx) kap âu-thâu (larynx) ê sí-chōng chhiat-bīn.

Chhùi (Hàn-jī: , ia̍h siá-chò "嘴"; Eng-gí: mouth) loē-pō͘ khong-kan kiò chhùi-khiuⁿ (oral cavity, ia̍h "káu-khiuⁿ"), sī jîn-lūi he̍k-chiá tōng-bu̍t chia̍h mi̍h-kiāⁿ tē-1 ê ji̍p-kháu thong-tō, i-poaⁿ sī ūi-tī thâu-pō͘. Tāi-pō͘-hūn ê tōng-bu̍t ū 1-thò ho̍k-cha̍p ê siau-hòa hē-thóng, ū siang-ê khui-chhùi: ji̍p-kháu sī chhùi, chhut-káu sī kha-chhng (anus). Mā-koh iah-ū tōng-bu̍t kan-taⁿ ū 1-ê khui-chhùi, chia̍h-ji̍p kap pâi-chhut sī kāng-1-ê.

Chiâⁿ-chē ê tōng-bu̍t chhùi-lāi koh-ū chhùi-kì (mouthparts) lâi pō͘-kā chia̍h-mih he̍k chù-siā to̍k-sio̍h. Tī jîn-lūi, chhùi ê gōa-bīn ū téng-koân kap ē-kha 2-phìⁿ chhùi-tûn, in ū kóng-ōe (speech), gân-bīn piáu-chêng (facial expression), sio-chim (kissing), khip-ún (sucking) téng-téng kong-lêng.

Jîn-tiong (philtrum) sī téng-koân chhùi-tûn tiong-hng 1-tiâu khiā-ti̍t ê lap-o͘, sī phoe-thai hoat-io̍k kî-kan nasomedial kah maxillary thêng-sū sio-kap chò-hóe ê hûn-jiah. Nā-sī bô oân-choân sio-kap sêng-kong, tio̍h chhut-hiān khih-tûn, khih-chhùi he̍k Cleft palate ê chêng-hêng.

Tī jîn-lūi, chhùi-lāi iah-ū chhùi-khí, chhùi-chi̍h, khí-hōaⁿ kap liâm-mo̍h ê khì-koan he̍k cho͘-chit.

Chhùi-khiuⁿ (cavum oris) ê tâu-chêng sī chhùi-tûn, bóe-āu sī chhùi-ian (oropharynx), lāi-té ū chhùi-khí, khí-chô kap chhùi-chi̍h, sì-bīn-pia̍h pau-hok chhùi-khiuⁿ liâm-mo̍h (oral mucosa). Í chhùi-khí he̍k bû-khí-chiah (edentulous ridge) chò hun-kài, chhùi-khí chìn-chêng ê chhùi-khiuⁿ sī chhùi-khiuⁿ chiân-têng-khu (vestibulum oris), koh ē-tàng iù-siù kā hun-chò tûn-chiân-têng-khu (labial vestibule) kap giap-chiân-têng-khu (buccal vestibule). Chhùi-khí he̍k bû-gê-chiah ê āu-bīn sī chiàⁿ-chhùi-khiuⁿ (cavum oris proprium), chhùi-chi̍h tī chia--nih.

Chhùi-khiuⁿ liâm-mo̍h ū 2-lūi, 1-lūi sī kak-hòa siōng-phôe, lēng 1-lūi sī hui-kak-hòa siōng-phôe. Chhùi-chi̍h ê téng-koân piáu-bīn, hard palate kap chhùi-khí piⁿ-á kúi-ê mm ê khí-hōaⁿ sī kak-hòa siōng-phôe, kî-thaⁿ só͘-chāi sī hui-kak-hòa siōng-phôe. Chhùi-khiuⁿ liâm-mo̍h ê sek-tī ki-pun-siōng sī âng-sek--ê, kak-hòa siōng-phôe ê sek-tī khah chhián-sek, bōng--khí-lâi khah tēng-ngē, chhin-chhiūⁿ bē tín-tāng; hui-kak-hòa siōng-phôe sek-tī khah chhim-sek, khah jiû-nńg, gâu tín-tāng, bî-hoeh-kńg khòaⁿ khah bêng-hián.