Thài-kok

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Thiàu khì: Se̍h chāmchhiau-chhoē
Thài-kok
ราชอาณาจักรไทย
Thài-kokê kok-kî Thài-kok ê kok-hui
ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ (Thài-bûn)
"Bîn-cho̍k, Chong-kàu, Kok-ông"
Thài-kokê só͘-chāi
Siú-to͘ Bangkok


Thài-kok, Tang-lâm-a ê 1-ê kok-ka, tī Lao-kok kah Kán-po͘-chē (Kampuchea) ê tang-pêng. Thài-kok ê lâm-pêng sī Thai-kok-oan kah Má-lâi-se-a, se-pêng kah Bián-tiān hām An-ta̍t-bān hái sio-liâm. Kong-gôan 1949 nî 5 go̍eh chìn-chêng, chit-ê kok-ka ê chèng-sek bêng-chheng hō-chòe Siam-lô (Hàn-jī : 暹罗).

Le̍k-sú[siu-kái]

Sò͘-khó-thài le̍k-sú-hn̂g

Kong-gôan 1238 nî, Sò͘-khó-thài ông-kok (素可泰) sêng-li̍p, kàu-kah 14 sè-kí tiong-kî, khì hō͘ A-lû-tô-ia ông-kok thè-tāi (阿瑜陀耶). Thài-kok ê bûn-hòa siū Tiong-kok bûn-hòa kah Ìn-tō͘ bûn-hòa éng-hiáng chin chhim. Sui-jiân 16 sè-kí ê sî-chūn, Se-hong lia̍t-kiông to̍h í-keng lâi-kàu Thài-kok, m̄-koh Thài-kok khiok-sī Tang-lâm-a ûi-it bô chiâⁿ-chòe si̍t-bîn-tē ê kok-ka. Kong-gôan 19 sè-kí í-āu, Thài-kok khai-sí chìn-hêng kái-kek, iōng-lâi sek-èng si̍t-bîn kok-ka tùi in ê ap-le̍k.

1932 nî, Thài-kok keng-kòe 1-tiûⁿ un-hô ê chèng-piàn kek-bēng, chiâⁿ-chòe kun-chú-chè ê kok-ka. Tē-jī-chhù Sè-kài Tāi-chiàn, Thài-kok óa Ji̍t-pún, chiàn-cheng kòe-āu, chiâⁿ-chòe Bí-kok ê liân-bêng kok.

Chèng-tī[siu-kái]

Àn-chiàu Thài-kok ê kok-ka hiàn-hoat, kok-ông pêng-bô sím-mi̍h si̍t-chè ê kôan-le̍k, kok-ông put-kò sī kok-ka ê tāi-piáu kah chú-kôan ôan-chéng ê siōng-tin. Chèng-hú ê thâu-lângchóng-lí, iû kok-ông chí-tēng, it-poaⁿ sī iû gī-hōe kah liân-ha̍p chèng-hú ê to-sò͘-tóng léng-siù tam-jīm.

Thài-kok ê gī-hōe hun-chòe 2-pō͘-hūn: chiòng-gī-hōe (500-ê se̍k-ūi), chham-gī-hōe (200-ê se̍k-ūi). Gī-hōe ê sêng-ôan iû kok-bîn sóan-kí sán-seng. Chiòng-gī-hōe ê gī-ôan jīm-kî 4-nî, chham-gī-hōe sī 6-nî. Kok-ka siōng-kôan su-hoat ki-koan sī chòe-ko hoat-īⁿ, i ê sêng-ôan kāng-khóan iû kok-ông chí-tēng.

Thài-kok sī Tang-bêng (Tang-hia̍p, 东盟/東協, Tang-lâm-a Kok-ka Cho͘-ha̍p) ê sêng-ôan kok.

Jîn-kháu[siu-kái]

Thài-kok jîn-kháu tang-tiong ū beh-óa 8-siâⁿ ê lâng sī Thài-cho̍k. Che í-gōa, mā-ū chiok-chōe Tn̂g-lâng (Hôa-jîn) tòa-tī Thài-kok. Kî-thaⁿ ê sió-sò͘ bîn-cho̍k chú-iàu sī Má-lâi-lâng.

Chong-kàu[siu-kái]

Tōa-to-sò͘ Thài-kok-lâng siong-sìn Hu̍t-kàu. Lēng-gōa, Thài-kok koh-ū 1-pō͘-hūn lâng sìn Islam-kàu, Ki-tok-kàu kah ìn-tō͘-kàu.

Gú-giân[siu-kái]

Thài-kok ê koaⁿ-hong gí-giânThài-gú, sú-iōng Thài-gú jī-bó.

Bûn-hòa[siu-kái]

Pian-chi̍p tiong Chit pha iáu-bōe ū lâng siá. Chhiáⁿ tàu pó͘-chhiong lōe-iông.