Hân-kok
Tāi-hân Bîn-kok (Tiâu-sián-gí: 대한민국; hàn-jī: 大韓民國; lô-má-jī: Daehan Minguk) sī chi̍t-ê ūi-tī tang-pak A-chiu Tiâu-sián Pòan-tó lâm-pō͘ ê kok-ka. Sai-lâm piⁿ sī N̂g-hái, tang-lâm piⁿ sī Tùi-má Hái-kiap. Tang óa Ji̍t-pún-hái. Pak pêng sī Tiâu-sián.
Tāi-hân Bîn-kok kap Tiâu-sián pún-lâi sī kāng chi̍t-ê kok-ka. Ji̍t-pún pāi-chiàn liáu-āu, Tiâu-sián pun-chò 2-ê kok-ka, lâm-pō͘ tī 1948 nî sêng-li̍p Tāi-hân Bîn-kok, kap pak-pêng ê Tiâu-sián tùi-khòng.
Ki-pún chu-liāu [siu-kái]
- Koaⁿ-hong gí-giân: Hân-gí (Tiâu-sián-gí)
- Siú-to͘: Seoul (首爾)
- Siāng-tōa ê siâⁿ-chhī: Seoul
- Chóng-thóng: Phok Kín-hūi (朴槿惠)
- Chhōa-thâu ê pō͘-tiúⁿ: : Han Seung-soo (韓昇洙)
- Bīn-chek: 99,274 km² (pâi tē-107-ūi)
- Jîn-kháu:
- 48,422,644
- Bi̍t-tō͘: 488/km²
Hēng-chèng Tan-ūi [siu-kái]
Hân-kok ê hēng-chèng tan-ūi hun-chó Te̍k-pia̍t-chhī (특별시, 特別市) , Kóng-he̍k-chhī (광역시, 廣域市), kap Tō (도, 道).
- Te̍k-pia̍t-chhī kan-nā ū chi̍t-ê:
- 1. Seoul Te̍k-pia̍t-chhī (서울특별시, ──特別市)
- Kóng-he̍k-chhī ū 6-ê:
- 2. Hú-san Kóng-he̍k-chhī (부산광역시, 釜山廣域市)
- 3. Tāi-khu Kóng-he̍k-chhī (대구광역시, 大邱廣域市)
- 4. Jîn-chhoan Kóng-he̍k-chhī (인천광역시, 仁川廣域市)
- 5. Kong-chiu Kóng-he̍k-chhī (광주광역시, 光州廣域市)
- 6. Tāi-tiān Kóng-he̍k-chhī (대전광역시, 大田廣域市)
- 7. Ùi-san Kóng-he̍k-chhī (울산광역시, 蔚山廣域市)
- Tō ū 9-ê:
- 8. Kiong-ki-tō (경기도) Tō-theng (道廳) tī Chúi-ôan (수원).
- 9. Kang-ôan-tō (강원도) Tō-theng tī Chhun-chhoan (춘천).
- 10. Tiong-chheng-pak-tō (충청북도) Tō-theng tī Chheng-chiu (청주).
- 11. Tiong-chheng-lâm-tō (충청남도) Tō-theng tī Tāi-tiān (대전).
- 12. Chôan-lô-pak-tō (전라북도) Tō-theng tī Chôan-chiu (전주).
- 13. Chôan-lô-lâm-tō (전라남도) Tō-theng tī Bū-an (무안).
- 14. Khèng-siōng-pak-tō (경상북도) Tō-theng tī Tāi-khu (대구).
- 15. Khèng-siōng-lâm-tō (경상남도) Tō-theng tī Chhiong-ôan (천안).
- 16. Ché-chiu-tō (제주특별자치도) Tō-theng tī Ché-chiu (제주).
Tē-lí [siu-kái]
Hân-kok ūi-tī Tiâu-sián Pòan-tó ê lâm-pian. Tiâu-sián Pòan-tó tī A-chiu Tāi-lio̍k ê tang-pak-pō͘, ùi pak-piⁿ kàu lâm-piⁿ chóng-kiōng ū 1,100 kong-lí. Tiâu-sián Pòan-tó ê pak-piⁿ kap Tiong-kok hâm Lō͘-se-a siong-chiap. Tang-piⁿ óa Ji̍t-pún-hái, kap Ji̍t-pún keh hái siong-bāng. Tî-liáu pòan-tó í-gōa Hân-kok koh ū 3-chheng kúi ê tó-sū.
Tiâu-sián Pòan-tó ê bīn-chek ū 22,2154 pêng-hong-kong-lí. Kî-tiong 45% sī ē-sái chéng-chhân ê thó͘-tē. Tiâu-sián Pòan-tó ê soaⁿ-tē chiam 3 hun chi 2.
Thài-pe̍h-soaⁿ-be̍k úi pòan-tó ê pak-piⁿ káu lâm-piⁿ. Siōng kôan ê soaⁿ sī Pe̍h-thô͘-soaⁿ. Thài-pe̍h-soaⁿ-be̍k chú-iàu tī pòan-tó ê tang-piⁿ, só͘-í pòan-tó tang-piⁿ khah kôan, se-piⁿ khah kē. Úi lâm-pak lâi khòaⁿ, pak-piⁿ khah kôan, lâm-pō͘ khah kē. Tang-piⁿ hái-gān khah ti̍t, sai-piⁿ hái-gān tó-sū kap hái-oan khah chōe.
Tiâu-sián Pòan-tó chú-iau ū 5-tiâu hô: Ah-lio̍k-kang, Tāu-móa-kang, Tāi-tông-kang, Hàn-kang, kap Lo̍k-tong-kang. Kî-tiong Hàn-kang kap Lo̍k-tong-kang sī tī Hân-kok lāi-té. Hàn-kang ê hà-iû tio̍h-sī Hân-kok ê siú-to͘ Seoul.
|
|||||