跳至內容

Tām-chúi-khu

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...


Tām-chúi-khu
淡水區
—  Khu  —
Tùi Tām-chúi-hô tiong-ng khòaⁿ Tām-chúi-khu
Tùi Tām-chúi-hô tiong-ng khòaⁿ Tām-chúi-khu
Tām-chúi tī Sin-pak-chhī ê ūi-tì ê uī-tì
Tām-chúi tī Sin-pak-chhī ê ūi-tì ê uī-tì
Tām-chúi tī Sin-pak-chhī ê ūi-tì
Keng-hūi-tō͘: 25°10′N 121°27′E / 25.167°N 121.450°E / 25.167; 121.450
Kok-ka  Tiong-hôa Bîn-kok
Ti̍t-hat-chhī Sin-pak-chhī
Chèng-hú
 - Khu-tiúⁿ Tân Î-kun (陳怡君)
Bīn-chek
 - Lóng-chóng 70.6565 km2
Jîn-kháu (2026 nî 5 goe̍h)
 - Lóng-chóng 209,397 lâng
 - Hō͘-kháu 107,661
Sî-khu Kok-ka Phiau-chún Sî-kan (UTC+8)
Iû-piān hō-bé 251
Bāng-chām https://www.tamsui.ntpc.gov.tw/

Tām-chúi-khu ia̍h Tām-súi-khu (Hàn-jī: 淡水區) sī Tâi-oân Sin-pak-chhī ê 1 ê chhī-hat-khu.

Tām-chúi kó͘-chá kiò Hō͘-bé/Hō͘-bóe (Hàn-jī: 滬尾). Hō͘-bóe sī àn Lâm-tó-ōe (Ketagalan-cho̍k??) Hoba chóan-im lâi-ê, pún-ì sī "khe-kháu" ê ì-sù. 17 sè-kí, Se-pan-gâ lâng lâi-kàu Tâi-oân pak-pō͘, kā Hō͘-bóe chit-tah hō-chò Casidor, Tām-chúi-hô kiò Kimalon. In tiàm hia khí San Domingo Siâⁿ.

"Tām-chúi" ê Eng-gí hoan-e̍k sī tùi tâi-gí "Tām-súi" im-e̍k-kòe ê "Tamsui", sī choân Tâi-oân bo̍k-chêng ûi-it chi̍t-ê iōng Tâi-gí khì hoan-e̍k ê hiong-tìn chhī-khu. Chit-ê miâ siōng chá tī 1858-nî tio̍h ū--ah[1][2]. 2003-nî Tē-miâ E̍k-siá Goân-chek pan-pò͘ liáu-āu, kái ēng Thong-iōng Pheng-im pìⁿ-chò Danshuei, 2009-nî àn-chiàu Hàn-gí Pheng-im koh pìⁿ-sêng Danshui, tān-sī chit 2 pái kái-piàn kā kú-tn̂g í-lâi sú-iōng ê miâ kái-piàn--ah, hőng jīn-ûi ū ûi-hoán hoan-e̍k ê koàn-lē.

Sin-pak-chhī chèng-hú kè-sio̍k sú-iōng ū pah-gōa-tang le̍k-sú-ê Tamsui, āu-lâi Lāi-chèng-pō͘ tī 2011-nî 6-goe̍h 16 he̍k-tēng, Tamsui sī Tām-chúi ûi-it ê Eng-gí hoan-e̍k, Tām-chúi-khu (Tamsui) kah Chiong-hòa-koān Lo̍k-káng-tìn (Lukang) sī choân-kok thâu-2-ê khoe-ho̍k le̍k-sú koàn-iōng hoan-e̍k ê hiong-tìn chhī-khu[3]. Tâi-pak Chia̍t-ūn Kong-si mā tùi 2011-nî 7--goe̍h khai-sí, kā Tām-chúi ê hoan-e̍k kái tńg-khì "Tamsui".

Tām-chúi-khu hêng-chèng-khu iân-kek
Nî-hūn Hêng-chèng-khu
1909~1912 Tâi-pak-thiaⁿ Hō͘-bóe-chi-thiaⁿ
1912~1920 Tâi-pak-thiaⁿ Tām-chúi-chi-thiaⁿ
1920~1945 Tâi-pak-chiu Tâi-pak-kūn Tâi-pak-ke
1945~1950 Tâi-oân-séng Tâi-pak-koān Tām-chúi-khu Tām-chúi-tìn
1950~2010 Tâi-oân-séng Tâi-pak-koān Tām-chúi-tìn
2010 kàu-taⁿ Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu
Tām-chúi/Tân Têng-pho

Tām-chúi-khu ê ūi-tì sī pak-hūi 25°10′, tang-keng 121°27′, tī Sin-pak-chhī ê sai-pak kak-sì. I ê tang-pak-pêng sī Sam-chi-khu, tang-lâm-pêng sī Tâi-pak-chhī Pak-tâu-khu, sai-lâm-pêng hāⁿ-kòe Tām-chúi-hô sī Pat-lí-khu, sai-pak-pêng óa Tâi-oân Hái-kiap.

Tōe-lí ke̍k-tiám

Ke̍k-tiám Keng-hūi-tō͘ Tōe-hō-miâ
Pak ke̍k-tiám 25°14′40″N, 121°17′1″E Tōa-pêng-thâu-po͘ (大爿頭埔)
Lâm ke̍k-tiám 25°7′23″N, 121°27′41″E Kan-tāu Pōng-khang ê chhut-kháu
Sai ke̍k-tiám 25°11′1″N, 121°24′18″E Soa-lūn-á (沙崙仔) ê Chio̍h-hō͘-kak (石滬角)
Tang ke̍k-tiám sī 25°10′29″N 121°31′21″E Tōa-tūn-soaⁿ Chú-hong

Tām-chúi-khu chú-iàu sī Tōa-tūn Hé-soaⁿ Kûn ê sai-pak-sì ê soaⁿ-lūn-tōe.

Tām-chúi-khu tiàm Tām-chúi-hô khoe-kháu. Tām-chúi-hô sī Tâi-oân téng-káng siōng tōa káng ê khoe, chú-liû tn̂g-tō͘ 158.70 kong-lí, sī choân Tâi-oân tē-3 tn̂g; liû-he̍k bīn-chek 2,726 pêng-hong kong-lí, mā pâi choân Tâi-oân tē-3.

Tû-khì Tām-chúi-hô lia̍h-gōa, Tām-chúi-khu kéng-lāi iáu-koh ū i ê pun-lâu, pau-koat Chhiū-m̂-khiⁿ-khoe (樹梅坑溪), Ko-chhù-khoe (高厝溪), Pat-sì-khoe (八勢溪), Koaⁿ-chin-nâ-khoe (竿蓁林溪), N̂g-ko-khoe (黃高溪), Phīⁿ-thâu-khoe (鼻頭溪), Chng-á-lāi-kau (庄仔內溝) kah Bí-hún-liâu-khoe (米粉寮溪).

Ū ê khoe sī ǹg sai ti̍t-chiap thàng tùi Tâi-oân Hái-kiap--khì, pau-koat Kong-si-chhân-khoe (公司田溪), Ē-koe-liû-soaⁿ-khoe (下圭柔山溪), Heng-hòa-tiàm-khoe (興化店溪), Āu-chiu-khoe (後洲溪), Hoe-iô-á-khoe (灰磘仔溪) kah Tōa-tūn-khoe (大屯溪) téng-téng.

Í-siōng chia kóng ê khoe-á, chúi-thâu lóng sī Tōa-tūn Hóe-soaⁿ Kûn.

Khì-hāu chu-liāu: Tām-chúi (pêng-kin chu-liāu 1991~2020, ke̍k-toan chu-liāu 1942~2021; keng-sin-tiong)
Goe̍h-hūn 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nî pêng-kin
Kì-lio̍k ko-un °C (°F) 28.4 29 31.9 33.6 35.8 37.3 38.8 38.5 37.4 35.8 32.8 30.5 Pang-bô͘:Max/27
Pêng-kin ko-un °C (°F) 18.8 19.3 21.6 25.4 28.8 31.3 33.3 33.1 30.9 27.1 24.4 20.6 26.2
Ji̍t pêng-kin °C (°F) 15.4 15.7 17.7 21.4 24.7 27.3 29.0 28.7 26.9 23.6 21.0 17.3 22.4
Pêng-kin kē-un °C (°F) 12.7 13.0 14.7 18.3 21.6 24.2 25.7 25.5 23.8 20.9 18.3 14.6 19.4
Kì-lio̍k kē-un °C (°F) 2.3 3.2 3.1 6.7 13.4 15.4 20.4 19.6 15.5 10.6 7.6 4.2 Pang-bô͘:Min/27
Rainfall mm (in) 105.9 148 153.4 157.6 239.8 257.4 119.8 218.3 290.1 165.8 104.2 112.4 2,072.7

Pang-bô͘:Infobox weather/oneline

Pêng-kin lo̍h-hō͘ ji̍t-sò͘ (≥ 0.1 mm) 13.9 13.8 15.2 13.6 12.6 12.2 8.3 10.9 11.8 12.3 12.4 12.5 149.5
Ji̍t-chiò sî-sò͘ 83.1 80.4 92.7 105.9 135.6 155.9 226.9 208.6 171.7 127.5 101.9 84.1 1,574.3
Source: Tiong-iong Khì-siōng-kio̍k
Jīm Miâ-sèⁿ Chiū-jīm ji̍t-kî Sià-jīm ji̍t-kî Pī-chù
Pe̍h-ōe-jī/Kana Hàn-jī
1 Âng Í-lâm 洪以南 1920 1924
2 Ngô͘ Hū-kheng 吳輔卿 1925 1925
3 Lûi Chùn-sîn 雷俊臣 1926 1929
4 Tada Ēkichi 多田榮吉 1930 1933
5 Takeda Komokichi 武田駒吉 1933 1934
6 Torii Katsuji 鳥井勝治 1934 1937
7 Nakahara Kaoru 中原薰 1938 1940
8 Ozoekawa Takeshi 小副川猛 1941 1945
Jīm Miâ-sèⁿ Chèng-tong Chiū-jīm ji̍t-kî Sià-jīm ji̍t-kî Pī-chù
Pe̍h-ōe-jī Hàn-jī
Tō͘ Lê-chuí 杜麗水 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1946-01-23 1946-11-26
1 Tō͘ Lê-chuí 杜麗水 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1946-11-26 1948-05-31 kàn-chiap soán-kí
2 Lí Éng-hun 李永熏 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1948-06-01 1948-12-31
3 Lí Éng-hun 李永熏 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1949-01-01 1949-06-30
4 Tō͘ Ka-chê 杜家齊 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1949-07-01 1951-02-28
5 Lí Bo̍k-êng 李木榮 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1964-01-10 1964-02-29 Koān-chèng-hú chí-phài

Bîn-soán Tìn-tiúⁿ (1951~2010)[4]

[siu-kái | kái goân-sí-bé]
Kài Miâ-sèⁿ Chèng-tong Chiū-jīm ji̍t-kî Sià-jīm ji̍t-kî Pī-chù
Pe̍h-ōe-jī Hàn-jī
1 Ông Khèng-hiân 王慶賢 1951-07-01 1953-07-30
2 Tīⁿ Éng-hù 鄭永富 1953-08-16 1956-08-15
3 Tīⁿ Éng-hù 鄭永富 1956-08-16 1960-01-15
4 Tân Kun-ōng 陳根旺 1960-01-16 1964-01-10 choán-jīm Lông-hōe chóng-kàn-sū
Tāi-lí Sēng Hêng-chi 盛衡梔 1964-01-10 1964-02-29 Koān-chèng-hú chí-phài
5 Tīⁿ Éng-hù 鄭永富 1964-03-01 1968-02-29
6 Tīⁿ Éng-hù 鄭永富 1968-03-01 1973-03-31
7 Tân Kun-ōng 陳根旺 1973-04-01 1977-12-30
8 Tân Kun-ōng 陳根旺 1977-12-31 1982-02-28
9 Lí Bûn-tek 李文德 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1982-03-01 1986-02-28
10 Lí Bûn-tek 李文德 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1986-03-01 1990-02-28
11 Tân Chùn-tiat 陳俊哲 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1990-03-01 1994-02-28
12 Tân Chùn-tiat 陳俊哲 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 1994-03-01 1996-07-27
Tāi-lí Lô͘ Khèng-tiong 盧慶忠 1996-07-27 1998-02-28 Koān-chèng-hú chí-phài
13 Koeh Tiat-tō 郭哲道 Bîn-chú Chìn-pō͘ Tóng 1998-03-01 2002-02-28
14 Koeh Tiat-tō 郭哲道 Bîn-chú Chìn-pō͘ Tóng 2002-03-01 2005-02-28
15 Chhòa Hio̍h-úi 蔡葉偉 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 2006-03-01 2010-12-24

Khu-tiúⁿ (2010 kàu-taⁿ)

[siu-kái | kái goân-sí-bé]
kài Miâ-sèⁿ Tóng-che̍k Chiū-jīm ji̍t-kî Sià-jīm ji̍t-kî Pī-chù
Pe̍h-ōe-jī Hàn-jī
1 Chhòa Hio̍h-úi 蔡葉偉 Tiong-kok Kok-bîn Tóng 2010-12-25 2014-12-24 kái-chè āu thâu 1 jīm
2 Bû Chong-jîn 巫宗仁 bô 2014-12-25 2024-7-16
3 Tân Péng-tiōng 陳炳仲 bô 2024-7-16 hiān-jīm

Tām-chúi-khu Kong-só͘ sī Sin-pak-chhī Chèng-hú tī Tām-chúi-khu ê phài-chhut tan-ūi, tī Tiong-hôa Bîn-kok tē-hng chèng-hú kè-kò͘ lāi-té i sī chhī-chèng-hú khu-chèng ê chip-hêng ki-koan, téng-thâu gia̍p-bū kàm-to̍k ki-koan sī Sin-pak-chhī Chèng-hú. Khu-tiúⁿ iû chhī-tiúⁿ jīm-bēng, jīm-kî bô pó-chiong. Khu-tiúⁿ kap chú-jīm pì-su chhiú-ē, ū siat 5-ê khò, 4-ê sek, lóng-chóng 9-ê lāi-pō͘ tan-ūi.[5]

Hêng-chèng-khu

[siu-kái | kái goân-sí-bé]

Taⁿ Tām-chúi-khu ē-té lóng-chóng ū ha̍t 42-ê lí.[6][7]

  • Pat-sì (八勢), Tōa-chng (大庄), Tiong-hô (中和), Tiong-heng (中興), Tūn-soaⁿ (屯山), Bûn-hòa (文化), Chúi-goân (水源), Chúi-tùi (水碓), Pak-tâu (北投), Pak-sin (北新), Chèng-tek(正德), Bîn-seng (民生), Bîn-an (民安), Bîn-khoân (民權), Éng-kiat (永吉), Tek-ûi (竹圍), Soa-lūn (沙崙), Hia̍p-goân (協元), Pêⁿ-téng (坪頂), Hēng-hok (幸福), Tiong-san (忠山), Tiong-liâu (忠寮), Iû-chhia (油車), Tiông-kiⁿ (長庚), Koaⁿ-chin (竿蓁), Khàm-téng (崁頂), Chháu-tong (草東), Pi-tó (埤島), Chheng-bûn (清文), Sin-bîn (新民), Sin-seng (新生), Sin-chhun (新春), Sin-gī (新義), Sin-heng (新興), Gī-san (義山), Hok-tek (福德), Hiân-hàu (賢孝), Tēng-kong (鄧公), Ha̍k-hú (學府), Chhiū-heng (樹興), Heng-jîn (興仁), Han-chû (蕃薯)

Khu-he̍k li̍p-hoat úi-oân

[siu-kái | kái goân-sí-bé]
Siông-sè chhiáⁿ khoàⁿ: Sin-pak-chhī Tē-it Soán-kí-khu
Thêng tì-le̍h Tām-chúi Chām kheh-ūn goe̍h-tâi ê Tām-chúi-khu bián-hùi kong-chhia
Tâi-pak Chia̍t-ūn
Sin-pak Chia̍t-ūn

Tām-chúi Chúi-siōng Ki-tiûⁿ (hùi-chí)

Tām-chúi — Pat-lí
Kan-tāu — Tām-chúi — Hî-lâng Bé-thâu

Tāi-choan īⁿ-hāu

[siu-kái | kái goân-sí-bé]

Ko-kip Tiong-téng Ha̍k-hāu

[siu-kái | kái goân-sí-bé]

Kok-bîn tiong-ha̍k

[siu-kái | kái goân-sí-bé]
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Tām-chúi Kok-bîn Tiong-ha̍k (新北市立淡水國民中學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Chèng-tek Kok-bîn Tiong-ha̍k (新北市立正德國民中學)
  • Sin-pak Chhī-li̍p Tek-ûi Ko-kip Tiong-ha̍k Hū-siat Kok-tiong-pō͘ (新北市立竹圍高級中學附設國中部)
  • Sin-pak-chhī Su-li̍p Tām-kang Ko-kip Tiong-ha̍k Hū-siat Kok-tiong-pō͘ (新北市私立淡江高級中學附設國中部)

Kok-bîn sió-ha̍k

[siu-kái | kái goân-sí-bé]
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Tām-chúi Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區淡水國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Bûn-hòa Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區文化國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Tiong-thài Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區中泰國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Tūn-soaⁿ Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區屯山國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Io̍k-eng Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區育英國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Sin-chhī Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區新市國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Hêng-jîn Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區興仁國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Thian-seng Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區天生國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Chúi-goân Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區水源國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Tek-ûi' Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區竹圍國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Pêⁿ-téng Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區坪頂國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Tiong-san Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區忠山國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Sin-heng Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區新興國民小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Tēng-kong Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區鄧公國民小學)
  • Sin-pak-chhī Su-li̍p Tām-kang Ko-kip Tiong-ha̍k Hū-siat Sûn-tek Sió-ha̍k (新北市私立淡江高級中學附設純德小學)
  • Sin-pak-chhī Tām-chúi-khu Tām-hái Kok-bîn Sió-ha̍k (新北市淡水區淡海國民小學)

Chiong-sin ha̍k-si̍p

[siu-kái | kái goân-sí-bé]
  • Tâi-pak Ki-tok Su-īⁿ (臺北基督書院): goân Kan-tāu Ki-tok Su-īⁿ (干豆基督書院)
  • Tām-chúi Siā-khu Tāi-ha̍k (淡水社區大學)

Chham-khó chu-liāu

[siu-kái | kái goân-sí-bé]
  1. ↑ George Wingrove Cooke (1858). "存档副本". London: G Routledge & Co. https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015008224399&view=1up&seq=5. Goân-pún bāng-ia̍h Pó-chûn tī 2021-04-14. 2020-03-25 khòaⁿ--ê. Missing or empty |title= (help)
  2. ↑ The Shanghai Literary and Scientific Society (June 1858). "存檔副本". Journal of the Shanghai Literary and Scientific Society. 1. Goân-pún bāng-ia̍h Pó-chûn tī 2021-04-14. 2020-03-25 khòaⁿ--ê.
  3. ↑ "台灣地區鄉鎮市區級以上行政區域名稱中英對照表". 中華民國內政部地政司. 2022-09-18. 2023-09-08 khòaⁿ--ê. Unknown parameter |url-status= ignored (help)[bû-hāu liân-kiat]
  4. ↑ "Archive copy". goân-loē-iông tī 2022-01-28 hőng khó͘-pih. 2022-03-31 khòaⁿ--ê.
  5. ↑ "公所簡介-行政組織" (ēng Hôa-gí). 新北市淡水區公所. Goân-pún bāng-ia̍h Pó-chûn tī 2022-01-04. 2021-09-26 khòaⁿ--ê.
  6. ↑ 吳明勇 (pian.). "第壹篇 沿革志" (PDF) (ēng Hôa-gí). pp. 83–84. 2019年7月12日 khòaⁿ--ê. 附表 17:2010 年 12 月淡水鎮各里人口統計表{...}42
  7. ↑ "107年地方公職人員選舉" (ēng Hôa-gí). 中華民國中央選舉委員會. goân-loē-iông tī 2019年7月12日 hőng khó͘-pih. 2019年7月12日 khòaⁿ--ê. 中和里 屯山里 賢孝里 興仁里 蕃薯里 義山里 忠山里 崁頂里 埤島里 新興里 水碓里 北投里 水源里 忠寮里 樹興里 坪頂里 福德里 竹圍里 民生里 八勢里 竿蓁里 鄧公里 中興里 長庚里 清文里 草東里 協元里 永吉里 民安里 新生里 文化里 油車里 沙崙里 新義里 新春里 新民里 正德里 北新里 民權里 幸福里 學府里 大庄里

Gōa-pō͘ liân-kiat

[siu-kái | kái goân-sí-bé]

Tī Wikimedia Commons téng ê siong-koan tóng-àn: Tamsui