Phi-sò͘

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Thiàu khì: se̍h chāmchhiau-chhoē
Phi-sò͘,  33As
Arsen 1a.jpg
Ki-pún sèng-chit
Miâ, hû-hō Phi-sò͘, As
Eng-bûn arsenic
Tông-sò͘-thé grey (most common), yellow, black
Gōa-hêng metallic grey
Phi-sò͘ tī chiu-kî-piáu lāi ê ūi-tì
Chúi-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hāi (goân-sò͘) (hi-iú khì-thé)
Lî-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Beryllium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Phêng-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Thoàⁿ-sò͘ (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chit-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Sng-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Hut-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Ne-óng (hi-iú khì-thé)
Natrium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Magnesium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
A-lú-mih (pîn-kim-sio̍k)
Si-lí-khóng (lūi-kim-sio̍k)
Lîn (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Liû-hông (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Iâm-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Argon (hi-iú khì-thé)
Kah-sò͘ (kiⁿ-kim-sio̍k)
Khā-lú-siúm (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Scandium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Titanium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Vanadium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chromium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Manganese (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thih (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cobalt (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Nickel (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tâng (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
A-iân (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gallium (pîn-kim-sio̍k)
Germanium (lūi-kim-sio̍k)
Phi-sò͘ (lūi-kim-sio̍k)
Selenium (to-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Chhàu-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Krypton (hi-iú khì-thé)
Rubidium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Strontium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Yttrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Zirconium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Niobium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Molybdenum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Technetium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ruthenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhodium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Palladium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Cadmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Indium (pîn-kim-sio̍k)
Siah (pîn-kim-sio̍k)
Antimony (lūi-kim-sio̍k)
Tellurium (lūi-kim-sio̍k)
Ak-sò͘ (siang-goân-chú hui-kim-sio̍k)
Xenon (hi-iú khì-thé)
Caesium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Barium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Lanthanum (lanthanum-hē)
Cerium (lanthanum-hē)
Praseodymium (lanthanum-hē)
Neodymium (lanthanum-hē)
Promethium (lanthanum-hē)
Samarium (lanthanum-hē)
Europium (lanthanum-hē)
Gadolinium (lanthanum-hē)
Terbium (lanthanum-hē)
Dysprosium (lanthanum-hē)
Holmium (lanthanum-hē)
Erbium (lanthanum-hē)
Thulium (lanthanum-hē)
Ytterbium (lanthanum-hē)
Lutetium (lanthanum-hē)
Hafnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Tantalum (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Wolfram (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Rhenium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Osmium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Iridium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Pe̍h-kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Kim (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Chúi-gîn (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Thallium (pîn-kim-sio̍k)
Iân (pîn-kim-sio̍k)
Bismuth (pîn-kim-sio̍k)
Polonium (pîn-kim-sio̍k)
Astatine (lūi-kim-sio̍k)
Radon (hi-iú khì-thé)
Francium (kiⁿ-kim-sio̍k)
Radium (kiⁿ-thó͘ kim-sio̍k)
Actinium (actinium-hē)
Thorium (actinium-hē)
Protactinium (actinium-hē)
Uranium (actinium-hē)
Neptunium (actinium-hē)
Plutonium (actinium-hē)
Americium (actinium-hē)
Curium (actinium-hē)
Berkelium (actinium-hē)
Californium (actinium-hē)
Einsteinium (actinium-hē)
Fermium (actinium-hē)
Mendelevium (actinium-hē)
Nobelium (actinium-hē)
Lawrencium (actinium-hē)
Rutherfordium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Dubnium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Seaborgium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Bohrium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Hassium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Meitnerium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Darmstadtium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Roentgenium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Copernicium (kòe-tō͘ kim-sio̍k)
Ununtrium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Flerovium (pîn-kim-sio̍k)
Ununpentium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Livermorium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununseptium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
Ununoctium (hoà-ha̍k sèng-chit iáu boē hiáu)
P

As

Sb
germaniumPhi-sò͘selenium
Goân-chú-hoan 33
Goân-chú-liōng (±) 74.921595(6)[1]
Goân-sò͘ lūi-pia̍t lūi-kim-sio̍k
Cho̍k, hun-khu 15·4·p
Chiu-kî tē 4 chiu-kî
Tiān-chú pâi-lia̍t [Ar] 3d10 4s2 4p3
per shell 2, 8, 18, 5
Bu̍t-lí sèng-chit
Siòng kò͘-thé
Sublimation point 887 K ​(615 °C, ​1137 °F)
Bi̍t-tō͘  (sek-un) 5.727 g·cm−3
5.22 g·cm−3
Sam-siòng-tiám 1090 K, ​3628 kPa[2]
Lîm-kài-tiám 1673 K, ? MPa
Iûⁿ-hoà-jia̍t grey: 24.44 kJ·mol−1
Cheng-hoat-jia̍t 34.76 kJ·mol−1 (?)
Jia̍t-iông-liōng 24.64 J·mol−1·K−1
cheng-khì-ap
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
tī T (K) 553 596 646 706 781 874
Goân-chú sèng-chit
Sng-hòa-sò͘ 5, 4, 3, 2, 1,[3] −1, −2, −3 ​(a mildly acidic oxide)
Tiān-hū-tō͘ Pauling scale: 2.18
Tiān-lī-lêng 1st: 947.0 kJ·mol−1
2nd: 1798 kJ·mol−1
3rd: 2735 kJ·mol−1
(more)
Goân-chú pòaⁿ-kèng empirical: 119 pm
Kiōng-kè pòaⁿ-kèng 119±4 pm
Van der Waals pòaⁿ-kèng 185 pm
Cha̍p-lio̍k
Chiⁿ-thé kò͘-chō rhombohedral
Rhombohedral crystal structure for Phi-sò͘
Jia̍t-phòng-tiòng 5.6 µm·m−1·K−1[4] (at r.t.)
Jia̍t-thoân-tō-lu̍t 50.2 W·m−1·K−1
Tiān-chó͘-lu̍t 333 nΩ·m (at 20 °C)
Chû-sèng diamagnetic[5]
Young hē-sò͘ 8 GPa
Bulk hē-sò͘ 22 GPa
Mohs ngē-tō͘ 3.5
Brinell ngē-tō͘ 1440 MPa
CAS teng-kì pian-hō 7440-38-2
Le̍k-sú
Hoat-hiān Early Bronze Age (2500 BC)
Siōng chá hû-lî Albertus Magnus (1250)
Chòe ún-tēng ê tông-ūi-sò͘
Chú bûn-chiong: Phi-sò͘ ê tông-ūi-sò͘
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
73As syn 80.3 d ε 73Ge
γ 0.05D, 0.01D, e

Pang-bô͘:Infobox element/isotopes decay4

75As 100% 75As is stable with 42 neutrons

Phi-sò͘ (砒素), Eng-gí miâ arsenic, La-teng miâ Arsenicum, sī chi̍t khoán hoà-ha̍k goân-sò͘, kì-hō As, goân-chú-hoan 33.

  1. Standard Atomic Weights 2013. Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights
  2. Gokcen, N. A (1989). "The As (arsenic) system". Bull. Alloy Phase Diagrams 10: 11–22. doi:10.1007/BF02882166. 
  3. Ellis, Bobby D.; MacDonald, Charles L. B. (2004). "Stabilized Arsenic(I) Iodide: A Ready Source of Arsenic Iodide Fragments and a Useful Reagent for the Generation of Clusters". Inorganic Chemistry 43 (19): 5981–6. doi:10.1021/ic049281s. PMID 15360247. 
  4. Cverna, Fran (2002). ASM Ready Reference: Thermal properties of metals. ASM International. pp. 8–. ISBN 978-0-87170-768-0.  pdf.
  5. Lide, David R., pian. (2000). "Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds". Handbook of Chemistry and Physics (PDF) (81 pán.). CRC press. ISBN 0849304814.