Nevada

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Thiàu khì: se̍h chāmchhiau-chhoē
Map of USA highlighting Nevada.png

NevadaBí-kok ê chi̍t-ê chiu. I ê siú-húCarson City, siāng toā ê siâⁿ-chhī sī Las Vegas.

Tē-lí[siu-kái | kái goân-sú-bé]

Tōa-hūn ê Nevada lóng ūi tī leh té-lí-ha̍k siōng ê Lap-tē kap Soaⁿ-tē Tē-hng (Basin and Range Province), chiu lâi ū kúi-a chōa lâm-pak hong-hiòng ê soaⁿ-lêng.

Le̍k-sú[siu-kái | kái goân-sú-bé]

Francisco Garcés sī thâu chi̍t ūi chìn-ji̍p pún tē-khu ê Au-chiu-lâng. Nevada kha-chá sī Se-pan-gâ Tè-kok ê Sin Se-pan-gâ léng-thó͘ chi̍t pō͘-hūn, 1804 nî ê sî, hun hō͘ Téng California (Alta California) koán-lí. Kàu 1821 nî, Mexico To̍k-li̍p Chiàn-cheng sî-kî hō͘ Mexico ōe chò chi̍t khu léng-thó͘. Liáu-āu, ū 1827 nî Jedediah Smith kòe Las Vegas Valley; koh ū Peter Skene Ogden tī 1828 nî iân Humboldt Hô lú-hêng.

Kàu 1847 nî ê sî, Mormon kàu-tô͘ kiàn-li̍p Deseret Chiu ê sî-chūn, in mā chú-tiuⁿ liáu kui-ê Nevada tē-hng. 1855 nî, William Bringhurst kap 29 miâ ê Mormon thoân-tō tùi Utah kòe pún tē-khu óa-kīn Las Vegas ê só͘-chāi khí siâⁿ, it-ti̍t khòng-chè kàu 1859 nî chó-iū.

Bí-kok Mexico Chiàn-cheng liáu-āu nn̄g kok chhiam-tēng Guadalupe-Hidalgo Tiâu-iok, chō-sêng Mexico ùi 1848 nî sit-khí Téng California. Bí-kok soah siat pún tē-hng chò léng-thó͘ lâi koán-lí. 1850 nî Utah Léng-thó͘ sêng-li̍p ê sî, Nevada sī lāi-té chi̍t pō͘-hūn, kàu 1861 nî 3 goe̍h 2 hō, Nevada Léng-thó͘ kiàn-li̍p.

Goân-lâi Nevada kap āu-lâi hoān-ûi pí-kàu, nâ-sek sī 1861 nî ê sî-chūn.

Ùi 1864 nî, Nevada sin siat chò Bí-kok tē-36 chiu, jî-chhiá sui ē-tàng chham-ka chóng-thóng kap kok-hōe soán-kí, hit tong-sî tú hó sī Abraham Lincoln chú-pīn beh soán liân-jīm. 1866 nî ê sî, pún chiu sin ka-ji̍p tang-pêng pún-lâi sio̍k Utah Léng-thó͘ ê thó͘-tē. Kàu 1867 nî 1 goe̍h 18, koh tùi Arizona Léng-thó͘ sin siu chi̍t pō͘-hūn, goân-sêng kin-á-ji̍t Nevada ê hoān-ûi.

Ū chi̍t chām khòng-gia̍p ùi Nevada ê keng-chè chin tiōng-iàu, chi-chhî liáu pún tē-hng ê sán-gia̍p, m̄ koh kàu 19 sè-kí bóe-kî, khòng-gia̍p kap jîn-kháu lóng chiām-chiām soe-lám khì. Chóng-sī kòe ka 1900 nî í-āu, Tonopah, Goldfield kap Rhyolite téng gîn-khòng ê khai-hoat, koh chi̍t kái chin-ka Nevada ê jîn-kháu.

Ùi chi̍t kóa khòng-siâⁿ, put siū koán-lí ê poah-kiáu oa̍h-tāng í-keng chin phó͘-phiàn. Sui-jiân tī 1909 nî hō͘ choân-kok ê hoán kiáu hān-chè; kàu 1931 nî ê Gōa Siau-tiâu sî-kî, koh têng-sin hong ha̍p-hoat-hòa. Bô lōa kú, liân-pang chéng-hú chún-pī beh ùi Nevada khí-siat sin chúi-pà, ia̍h chio̍h sī hiān-chāi ê Hoover Chúi-pà.

1951 nî 1 goe̍h 11, Las Vegas ê sai-pak-pêng 105 kong-lí ê tē-tiám, khai-siat liáu chi̍t ūi hu̍t-chú bú-khì chhì-giām-tiûⁿ, ia̍h chio̍h sī Nevada Chhì-giām-tē (Nevada Test Site). Siāng bóe chi̍t kài ê tāi-khì-chân chhì-giām (tē-bīn í-siōng ê hu̍t-chú chà-tàn po̍k-chà) sī 1962 nî 7 goe̍h 17; siāng bóe pái ê tē-hā chhì-giām sī 1992 nî 9 goe̍h 23.

Keng-chè[siu-kái | kái goân-sú-bé]

Nevada tī 2014 nî ê chiu-lāi seng-sán chóng-gia̍h sī 135,038 pa̍h-bān bí-kim.[1]

Chham-khó[siu-kái | kái goân-sú-bé]