Idaho

Wikipedia (chū-iû ê pek-kho-choân-su) beh kā lí kóng...
Thiàu khì: se̍h chāmchhiau-chhoē
Map of USA highlighting Idaho.png

IdahoBí-kok ê chi̍t-ê chiu. Siú-hú kap siāng toā ê siâⁿ-chhī sī Boise.

Tē-hō-miâ[siu-kái | kái goân-sú-bé]

Tē-hō-miâ ê gí-goân bô khak-tēng ê kóng-hoat. Tī 1860 nî-tāi chá-kî, tong Bí-kok Kok-hōe leh khó-lū ùi Rocky Soaⁿ-tē khui-siat sin léng-thó͘ (territory) ê sî, chèng-tī soeh-kheh George M. Willing thê-chhut liáu Idaho chit-ê miâ, í iap kóng he sī Shoshone-gí ê ōe, sī "ji̍t-thâu tùi soaⁿ chhut--lâi", he̍k-chiá "soaⁿ-lâi ê pó-chio̍h" téng ì-sù. M̄-koh i āu-bóe sêng-jīm hit-ê miâ kî-si̍t sī i ka-tī hoat-bêng--ê.

Tē-lí[siu-kái | kái goân-sú-bé]

Ùi Idaho sì-ûi, ū Bí-kok ê 6-ê chiu-hūn, kap Canada ê 1-ê séng-hūn.

Le̍k-sú[siu-kái | kái goân-sú-bé]

Í-keng chai-iáⁿ 14,500 nî chó-iū chìn-chêng chio̍h ū lâng tī Idaho chit ūi khiā-khí. Twin Falls hū-kīn ū khó-kó͘ ûi-chek Wilson Butte Cave, hong hoat-hiān Pak Bí-chiu jîn-lūi oa̍h-tāng chèng-kù lāi sîn-kan siāng chá--ê chi it. Nā chiàu hiān-tāi chu-liāu só͘ chai, ùi pún tē-hng khiā-khí ê goân-chū-bîn, ū pak-pō͘ ê Nez Percé kap lâm-pō͘ ê Shoshone.

Lewis kap Clark ê thàm-châ-tūi tī 1805 nî 8 goe̍h 12 lâi kàu hiān-sî só͘ kóng ê Idaho tē-khu. Lēng-gōa Wilson Price Hunt niá-chhōa ê chi̍t tīn Au-chiu-hē thàm-hiám-chiá, tī 1811 nî kàu 1812 nî chêng-āu ji̍p kàu Idaho lâm-pō͘, hit-tang-chūn pún tē ū tāi-khài 8000 ūi goân-chū-bîn tng khiā-khí.

Mô͘-phôe seng-lí ín lâi thâu chi̍t pái tōa-liōng ê Au-chiû-lâng kòe lâi Idaho. Missouri Phôe-chháu Kong-si (Missouri Fur Company) ê Andrew Henry, tī 1810 nî chìn-ji̍p Snake Hô pêⁿ-po͘, ùi kin-á-ji̍t St. Anthony hū-kīn khí siat chē-iâⁿ, chóng-sī bô lōa kú chio̍h hong pàng-sak.

Idaho sī Tōa Siau-tiâu sî-kî siū-hāi giâm-tiōng ê chi̍t chiu, siū tio̍h lông-sán kè-siàu tōa lo̍h ê éng-hióng, chāi-tē lông-bîn ê siu-ji̍p tùi 1929 nî ê bí-nî 686 bí-kim lo̍h ka 1932 nî ê 250 bí-kim.

Keng-chè[siu-kái | kái goân-sú-bé]

Idaho tī 2014 nî ê chiu-lāi seng-sán chóng-gia̍h sī 63,235 pa̍h-bān bí-kim.[1]

Chham-khó[siu-kái | kái goân-sú-bé]